Aritius Sybrandus Talma – *17 februari 1864, Angeren – † 12 juli 1916, Haarlem

‘De arbeider heeft toch een goddelijk recht op vrijheid en zelfstandigheid. Een recht op voldoende beloning om met zijn gezin als burger, huisvader en kerklid een menswaardig leven te leiden.’

Voordat ‘vadertje Drees’ de AOW invoerde bestond er de Ouderdomsrente. De grondlegger van onze sociale wetgeving was een hervormde dominee met Friese voorouders. Syb Talma, geboren in een pastorie, was zelf predikant in Heinenoord, Vlissingen en Arnhem, en na zijn politieke loopbaan nog in Bennebroek en als veldprediker in het leger.
1891 – nu 125 jaar geleden – geldt als het geboortejaar van de christelijk-sociale beweging. Abraham Kuyper opende het Eerste Christelijk Sociaal Congres met een belangrijke rede en in Rome verscheen de pauselijke encycliek Rerum Novarum. Concrete politieke resultaten had het niet direct, ook niet toen Kuyper minister-president was. Dat veranderde toen Talma in 1908 minister werd van Landbouw, Nijverheid en Handel, waaronder in die tijd ook sociale wetgeving viel. Hij had zich in 1891 bij de ARP, de partij van Kuyper, aangesloten.
Hoe zijn sociaal bewustzijn ontwaakt was? Hij hoorde als student in Utrecht bevlogen colleges van de ‘ethische’ professor Valeton over de oudtestamentische profeten. Hij zag de worstelingen van gemeenteleden om de kinderen voldoende te voeden. Hij las geschriften van de Britse geestelijke en christen-socialist F.D. Maurice. En hij werd actief binnen de protestantse arbeidersbond Patrimonium. ‘De Leeuw van Patrimonium’ organiseerde debatten met liberalen en socialisten. Hij verdedigde het stakingsrecht en droeg zo bij aan de doorontwikkeling tot echte vakbond.
Bij de Tweede Kamer verkiezingen in 1901 versloeg hij de SDAP-leider Pieter Jelles Troelstra verpletterend in diens thuisdistrict Tietjerkstradeel. En eenmaal minister in het coalitiekabinet-Heemskerk bracht hij allerlei arbeidswetten tot stand. De arbeidsinspectie werd gemoderniseerd. Er kwamen Raden van Arbeid waarin voor het eerst ‘sociale partners’ samen werkten. De basis werd gelegd voor verzekeringswetten bij ziekte en arbeidsongeschiktheid. En op 9 december 1913 begon de eerste uitkering van ouderdomsrente van de staat voor pensioengerechtigde 70-plussers. Door het verzekerde pensioenstelsel zouden binnen korte tijd overal ‘rustoorden’ ontstaan voor ouderen die nu niet meer aangewezen waren op de armenhuizen.
Dit fundament onder ons sociale stelsel kwam er niet zonder slag of stoot. Talma had veel last van de behoudende aristocratische vleugels van de christelijke partijen. En van de oude Abraham Kuyper die grote moeite had met zoveel overheidsbemoeienis. Talma raakte geïsoleerd in zijn eigen kring. En zijn gezondheid brokkelde af. Twee jaar na zijn ministerschap overleed hij.
In Burgum staat een bronzen borstbeeld.

Heiligenkalender op alfabet

Bijdragen voor de rubriek ‘Geloofsgetuigen’ vanaf 1-1-2014 in de Protestantse Kerkbode (prov. Groningen) en Geandewei (Fr)

A
5 aug Pavel Adelgjem
22 nov Bastiaan Jan Ader 30 dec 1909 – 22 nov 1944
17 jan Abba Antonius, 251  – 356
15 sept Nicolaas Adriani 15 sept 1865 – 1 mei 1926
? dec Ambrosius van Milaan – plm. 340 – 4 april 397
21 apr Anselmus van Canterbury 1033- 21 apr 1109
10 okt Jacobus Arminius/ Hermanszn 10 okt 1560 – 19 okt 1609
? mei  Arsenius plm 354 – rond 440
2 mei Athanasius van Alexandrië plm 295 – 2 mei 373
16 jul Athenogenes van Sebaste  16 jul 305
26 aug Augustinus
28 mrt Teresa van Avila 28 mrt 1515 – 4 okt 1582
24 febr Gladys May Aylward 24 febr 1902 –  3 jan 1970
17 aug Vedanayagam Samuel Azariah 17 aug 1874 – 1 jan 1945

B
30 jul Gregorius  Bar Hebraeus   1226 – 30 jul 1286
21 mrt Joh. Seb. Bach 21 maart 1685 – 28 juli 1750
22 febr Willem Banning 21 febr 1888 – 7 jan 1971
1 juni Mary Barrett Dyer plm 1611 – 1660
10 mei Karl Barth 10 mei 1886 – 10 dec 1968
12 nov Richard Baxter   12 nov 1615 – 8 dec 1691
29 aug Beatrijs van Nazareth  1200 – 29 aug 1268
4 febr George Bell  4 febr 1883 – 3 okt 1958
3 jan Basilius van Caesarea, rond 330  – 1 jan 379
14 juni Harriet Beecher Stowe 14 juni 1811  – 1 juli 1896
13 sept Nicolaas Beets 13 sept 1814 – 13 mrt 1903
18 mrt Nikolaj Berdjajev, 1874-1948
30 apr Willem van den Bergh 25 febr 1850 – 30 apr 1890
17 dec Hendrikus Berkhof   11 jun 1914 – 17  dec 1995
20 aug Bernard van Clairvaux, 1090 – 20 aug 1153
7 ept Christiaan Frederik Beyers Naudé 10 mei 1915 – 7 sept 2004
12 sept Steve Biko  18 dec 1946 = 12 sept 1977
17 sept Hildegard von Bingen, 1098–17 sept 1179
6 aug  mr. J.J.L. (Just) van der Brugghen   6 aug 1804 – 12 okt 1863
31 dec Herman Boerhaave 31 dec 1668 – 23 sept 1738
11 sept Johannes Bogerman  1567 – 11 sept 1637
9 apr Dietrich Bonhoeffer  4 februari 1906  – 9 april 1945
5 juni Wynfreth/ Bonifatius – 672  – 5 juni 754
9 aug Jheronimus Bosch, plm. 1450- 9 aug 1516
20 dec Katharina von Bora  29 jan 1499 – 20 dec 1551
15 apr Corrie ten Boom, 15 apr 1892 – 15 apr 1983
10 apr William Booth 10 april 1829 – 20 aug 1912
30 nov John Bunyan   30 nov 1628 – 31 aug 1688
13 juni Martin Buber – 8 febr 1878 – 13 jun 1965
16 sept Jan Buskes 16 sept 1899 – 9 mrt 1980
13 apr Josephine Butler  13 apr 1828 –  30 dec 1906

C
27 mei Johannes Calvijn
19 jul Dirk Rafaëlszn Camphuysen  4 mei 1568 – 19 jul 1627
juni/18 juli  Bartholomeüs de las Casas
29 febr Joh. Cassianus, plm 360 – plm 435
4 dec Edith Cavell  4 dec 1865 – 12 okt 1915
10 dec Daniël Chantepie de la Saussaye  10 dec 1818 – 14 febr 1874
11 aug Clara van Assisi  plm 1194 – 11 aug 1253
26 sept Thomas Clarkson 28 mrt 1760 – 26 sept 1846
23/25 nov Clemens van Rome   ? – 101
? aug Johannes Climacus  plm 575 – 649
20 jun John William Colenso, 24 jan 1814  – 20 jun 1883
9 juni Columba van Iona – 7 dec 521 – 9 juni 597
28 mrt Jan Amos Comenius 28 mrt -1592 – 15 nov 1670
13 okt  Hendrick de Cock   12 apr 1801 – 14 nov 1842
30 apr  Isaäc da Costa
13 jun Antoine Court  27 mrt 1695 – 13 jun 1760
2 mei  Elisabeth Cruciger plm 1500 – 2 mei 1535
6 dec Nicolaas van Cusa  6 dec 1401 – 11 aug 1471

D
25 mrt Petrus Datheen ca 1531 – 17 maart 1588
?    Marie Dentière   plm 1495 – 1561
4 dec Georg Christian Dieffenbach  4 dec 1822 – 10 mei 1901
22 dec Dominicus de Guzmán – plm. 1170 – 6 aug 1221
juni  David à Doreslaer – 1610 – 1671
3 juni Hudson Taylor en Maria Dyer
8 mei Henry Dunant  8 mei 1828 – 30 okt 1910
8 nov Johannes Duns Scotus – 1266 – 8 nov 1308 

E
28 apr   Meester Eckhart  Plm. 1260 – voor 30 april 1328
28 okt Desiderius Erasmus 28 okt 1466 – 12 juli 1536

F
12 apr Liang Fa  1789  – 12 apr 1855
8 mrt Paulos Faraj Rahho 20 nov 1942 –  9 mrt 2008 (?)
10 juni Johannes Elias Feisser 10dec 1805 -2 jun 1865
23 apr Margaret Fell  1614 – 23 apr 1702
6 okt Fisk Jubilee Singers – 6 oktober 1871
21 jan  Theodor Fliedner 21 jan 1800 – 4 okt 1864
22 jan John Donne 22 jan 1573 – 31 mrt 1631
26 jan Caroline Fliedner-Bertheau
21 mrt Nicolaus von der Flüe 1417- 21 mrt 1487
1 dec Charles de Foucauld – 15 sept 1858 – 1 dec 1916
13 jan George Fox, juli 1624 – 13 jan 1691
4 okt Franciscus van Assisi  1189/90 – 4 okt 1226
25 sept James O. Fraser 1886 – 25 sept 1938

G
2 okt  Mahatma Gandhi    2 okt 1869 – 30 jan 1948
11 mei Ida Gerhardt – 11 mei 1905 – 15 aug 1997
12 maart, Paul Gerhardt, 12 mrt 1607- 27 mei 1676
30 mrt Vincent van Gogh – 30 mrt 1853 – 29 jul 1890
30 jan  Franciscus Gomarus, 30 jan 1563- 11 jan 1641
7 nov Billy Graham  7 nov 1918 – 21 febr 2018
10 apr, Hugo de Groot, 10 apr 1583 – 28 aug 1645
23 jun Argula von Grumbach  1492 – 23 jun 1554
30 aug (?) Matthias Grünewald rond 1470 – rond 1530
1 okt Romano Guardini   17 febr 1895 – 1 okt 1968
febr  Guigo II de Kartuizer  1188/1193

H
?     Hadewych    plm. 1210 – plm. 1260
27 aug Johann Georg Hamann, 27 aug 1730–11 juni 1788
28 febr Patrick Hamilton 1504 – 29 febi 1528
5 okt  Vaclav Havel 5 okt 1936 – 18 dec 2011
23 mei Johan de Heer 23 mei 1866 – 16 mrt 1961
7 febr Dom Helder Camara  7 febr 1909 –  27 aug 1999
17 mei Ottho Gerhard Heldring 17 mei 1804 – 11 jul 1876
11 jan Abraham Joshua Heschel, 11 januari 1907 – 23 december 1972
1 nov Elisabeth van Hessen-Darmstadt 1 nov 1864 – 18 jul 1918
30 nov Etty Hillesum  15 jan 1914 – 30 nov 1943
13 aug Hippolytus van Rome, plm 170 – 235
28 okt Willem Gerrit van de Hulst   28 okt 1879 – 31 aug 1963
6 jul  Johannes Hus   plm. 1369 – 6 jul 1415

I
Ignatius van Antiochië plm. 50 – plm. 110
31 juli Ignatius van Loyola, 24 dec 1491 – 31 juli 1556
28 juni Irenaeus van Lyon plm. 130 – plm. 200
4 apr Isidorus van Sevilla plm. 560 – 636

J
2 febr Esther John/Qamar Zia  14-10-1929 –  2 febr 1960
okt  Justinus de Martelaar  plm. 100/114 – plm. 165

K
19 sept Joseph Kam  17 sept 1769 – 18 jul 1833
7 mei Johannes Theodorus van der Kemp  – 17 mei 1747 – 15 dec 1811
26 febr Khama Boikano III plm 1840 – plm 1920
6 febr, Khan Abdul Ghaffar Khan, 1890-1988
9 mrt, Maqhamusela Khanyile, plm. 1810 – 9 mrt 1877
5 mei  Sören Kierkegaard 5 mei 1813 – 11 nov 1855
19 mrt, Jan van Kilsdonk, 19 mrt 1917 – 1 juli 2008
4 apr, Martin Luther King jr., 15 juni 1929 – 4 apr1968
23 jan Charles Kingsley, 12 juni 1819 – 23 januari 1875
? sept Kazoh Kitamori 1916 – sept 1998
25 apr Alje Klamer  25 april 1923 – 1 juli 1986
10 dec Jochen Klepper  22 mrt 1903 – 10 dec 1942
16 aug Marga Klompé  16 aug 1912 – 28 okt 1986
24 mei Eliza van Koetsveld – 24 mei 1807  – 4 novber  1893
5 mrt, Hermann Friedrich Kohlbrugge, 15 aug 1803 – 5 mrt 1875
17 mrt Paul Komba zie Ndalama Ngahapa
24 mrt  Jan Koopmans  26 mei 1905 – 24 mrt 1945
17 mei Hendrik Kraemer  17 mei 1888 – 11 nov 1965
14 dec Johannes van het Kruis/Juan de la Cruz – 24 jun 1542 – 14 dec 1591
okt Albert Christiaan Kruyt  10 okt 1869 – 19 jan 1949
17 mrt Ndalama Ngahapa (Paul Komba) plm 1871 – 17-mrt-1970
24 mrt  Jan Koopmans  26 mei 1905 – 24 maart 1945

L
11 sept Lambertus van Maastricht  638? – 11 sept 705?
3 jun Carolus Lwanga en metgezellen   1866 – 3 jun 1896
12 jan Emmanuel Levinas – 12 jan 1906 – 25 dec 1995
29 nov C.S. Lewis  29 nov 1898 – 22 nov 1963
30 sept Teresia van Lisieux  2 jan 1873 – 30 sept 1897
26 mrt Liudger, 742- 26 mrt 809
10 nov Maarten Luther – 10 nov1483 – 18 febr 1546
21 jul Albert John  Luthuli  1898- 21 jul 1967
12 febr Janani Luwum 1922 –  12 febr 1977

M
25 dec Maria van Nazareth,  eerste eeuw
1 jan Margaretha Wijnanda Maclaine Pont 1 jan 1852 – 21 febr 1928
11 nov Martinus (van Tours) rond 316 – 8 nov 397
4 febr Manche Masemola    plm.1913 –  4 febr 1928
11 mrt Felix Mendelssohn-Bartholdy 3 febr 1809 – 4 nov 1847
21 aug Lucretia Wilhelmina van Merken  21 aug 1721 – 19 okt 1789
31 jan Thomas Merton 31 jan 1915 – 19 dec 1968
12 sept Maarten Micron, 1523 – 12 sept 1559
25 mei John Mott 25 mei 1865 – 31 jan 1955
5 jan Munk, Kaj, 1898 – 5-jan 1944
17 jan Catherine Mumford, 17 jan 1829 – 4 okt 1890

N
26 mrt Tom Naastepad 17 jan 1921 – 26 mrt 1996
16 okt   rabbi Nachman van Bratzlav   4 apr 172 – 16 okt 1810
17 mrt Ndalama Ngahapa (Paul Komba) *plm 1871 –  17-mrt-70
21 jul  Filippus Neri   21 jul 1515 – 26 mei 1595
16 okt Sara Nevius 16 okt 1632 – 24 jan 1706
30 jan Lesslie Newbegin, 8-dec-08 – 30-jan-98
21 febr John Henry Newman, 21 febr 1801 – 11 aug 1890
10 aug Philipp Nicolai 10 aug 1556 – 26 okt 1608
6 mrt Martin Niemöller, 14 jan 1892 – 6 mrt 1984
12 mei Florence Nigthingale
18 juli Oepke Noordmans 18 juli 1871 –  5 febr 1956
24 jan Henri Nouwen 24 jan 1932 -21 sept 1996

O
17 nov Paolo dall’Oglio – 17 nov 1954 – 29 juli 2013
15 mrt Kaspar Olevianus (en Ursinus)   15 mrt
13 juni  Antonius van Padua 15 aug 1195 – 13 jun 1231
19 juni Blaise Pascal – 19 juni 1623  – 19 aug 1662
17 mrt Sint Patrick  pm. 400 – 17 mrt 461
5 sept Charles Péguy   7 jan 1873 – 5 sept 1914
9 jan Ida Pierson-Oyens, 9 jan 1808 – 26 dec 1860
23 febr  Polycarpus van Smyrna, plm. 80- 167/168
21 aug Guillaume Groen van Prinsterer 21 aug 1801 -19 mei 1876
? juli Pseudo-Dionysius de Areopagiet – 5e eeuw na Chr

P
9 mei Pachomius 292 – 9 mei 348
30 jul William Penn 14 okt 1644 – 30 jul 1718
23 febr Polycarpus (van Smyrna)  rond 80 – 23 febr 167/168
1 jun Margareta Porete  plm 1250 – 3 jun 1310

Q

R
4 sept Ariel Ramírez  4 sept 1921 – 18 mrt 2010
15 jul   Rembrandt van Rijn – 15  jul 1606 – 4 okt 1669
15 nov Jacobus Revius  nov 1568 – 15 nov 1658
6 okt  Matteo Ricci   6 okt 1552 – 11 mei 1610
20 mrt, Óscar Romero, 25 augustus 1917 – 24 maart 1980
1 nov Wibrandis Rosenblatt, 1504 – 1 november 1564
25 dec  Franz Rosenzweig 25 dec      1938
2 dec  Jan van Ruusbroec   1293 – 2 dec 1381

S
16 aug Franciscus van Sales  16 aug 1567 – 28 dec 1622
21 nov Friedrich Daniel Ernst Schleiermacher  21 nov 1768 – 12 febr 1834
25 jul Fedde Schurer  25 jul 1898 – 19 mrt 1968
12 aug Frère Roger Schütz 12 mei 1915 – 16 aug 2005
14 okt Heinrich Schütz  14 okt 1585 – 6 nov 1672
14 jan Albert Schweitzer 14 jan 1875 – 4 sept 1965
30 jul Serafim van Sarov  30 jul 1759 – 2 jan 1833
19 jan Sebastiaan,  rond 288
15 febr Irena Sendler, 15 febr 1910 – 12 mei 2008
31 jan Menno Simons jan 1496 – 31 jan 1561
31 mrt Maria Skobstova  dec 1891 – 31 mrt 1945
13 dec Frederik Slomp/ Frits de Zwerver   5 mrt 1898 – 13 dec 1978
15 jan Nathan Söderblom 15 jan 1866 – 12 jul 1931
5 nov Gijsbert Spilt  5 nov 1917 – 23 febr 1994
19 juni Charles Haddon Spurgeon 19 jun 1834 – 31 jan 1892
29 juni Antoine de St.-Exupéry
28 dec Johann von Staupitz – ca. 1460 – 28 dec 1524
17 okt Salome Sticken  rond 1369 – 17 okt 1449
15 febr Juliana van Stolberg
11 nov Theodorus Studita   759 – 11 nov 856
21 juni Bertha von Suttner
?     Syncletica van Alexandrië plm. 270 -350
10 febr Henriëtte Swellengrebel   10 febr 1810 – 30 mei 1874 

T
12 juli Aritius Sybrandus Talma – 17 febr 1864 – 12 juli 1916
3 juni Hudson Taylor en Maria Dyer
4 jan Willem Teellinck, 4 januari 1579 – 8 april 1629
24 (okt) Tekle Hamaynot   plm. 1215 – plm. 1313
15 okt William Temple 15 okt 1881 – 26 okt 1944
26 apr Tertullianus ca. 160 – ca. 230)
15 mei  M.M. Thomas 15 mei 1916 – 3 december 1996
28 jan Thomas van Aquino, 1225/1226 – 7 maart 1274
1 mrt  Timoteüs I katholikos plm 728 – 9 jan(?) 823
14 okt Jacoba van Tongeren 14 okt 1903 – 15 sept 1967
7 apr André Trocmé
10 mrt Harriet Tubman Plm. 1820 – 10 maart 1913

U
6 jan Jan Utenhove

V
14 febr Valentijn , 14 febr 269
25 febr Félix Varela y Morales, 1788-1853
12 apr  Veluanus
16 jan Johannes Verkuyl
20 sept Willem Adolf Visser ’t Hooft 20 sept 1900 – 4 jul 1985
18 apr Petronella Voûte  6 nov 1804 – 18 april 1877
22 mei Anne de Vries

W
26 jun Jacqueline van der Waals – 26 jun 1868 – 29 apr 1922
25 febr/ 1 mei Walburga  710 – 25 febr 779
25 juli Wang Mingdao – 25 juli 1900  –  28 juli 1991
25 nov Isaac Watts  17 jul 1764 – 25 nov 1748
22 aug Simone Weil  3 febr 1909 – 22 aug 1943
24 mei John Wesley 17 jun 1703 – 2 mrt 1791
16 dec George Whitefield 16 dec 1714 – 30 sept 1770
21 apr Johann Hinrich Wichern – 21 apr 1808 – 17 apr 1891
24 aug William Wilberforce  24 aug 1759 – 29 jul 1833
8 sept  Willem van St. Thierry  plm. 1075 – 8 september 1148
31 dec John Wycliff  1330 – 31 dec 1384

X
7 apr Franciscus Xaverius 7 apr 1506 – 3 dec 1552

IJ

Z
5 sept Katharina Zell
3 dec Gerard Zerbolt van Zutphen 1367 – 3 dec 1398
2 febr Esther John/Qamar Zia  14 okt 1929 –  2 febr 1960
10 dec Hendrik van Zutphen – 1488/89 – 10 december 1524
21 aug Jan Zwart  21 aug 1877 – 13 jul 1937
11 okt  Huldrych Zwingli    1 jan 1484 –  11 okt 1531

Meester Eckhart – *Plm. 1260, Hochheim? – † voor 30 april 1328, Avignon?

eckhartWie God zoekt om met hem iets te zoeken vindt God niet; maar wie werkelijk alleen God zoekt vindt God en vindt nooit alleen God, maar vindt met God ook al wat God te bieden heeft

Meester Eckhart liep langs het randje. Juist daarin schuilt de aantrekkingskracht van zijn preken en traktaten. Hij was een van de eersten van wie de preken in de volkstaal verspreid werden. En de Groningse dichter C. O. Jellema (1936-2003), die buitenkerkelijk was geworden, vertaalde in zijn laatste levensfase uitgerekend van hem veel geschriften om ze prachtig opnieuw uit te geven. Wie kan de moderne twijfelaar beter handreiking bieden dan de mysticus die alles weet over het ‘arm zijn aan God’ en de pijnlijke noodzaak van loslaten van eigen weten en willen?
Eckhart was theoloog in de orde van de Predikheren oftewel de Dominicanen. De orde maakte net als die van de Franciscanen een grote bloei door. Eckhart was er prior, vicaris en provinciaal, dus iemand met leidinggevende rollen. Hij studeerde en doceerde in Parijs en Keulen en schreef verhandelingen en bijbelcommentaren. Honderden preken die hij voor zijn medebroeders in diensten en op studiedagen hield begonnen al tijdens zijn leven de ronde te doen. Tegen het einde van zijn leven werd er onderzoek ingesteld naar zijn trouw aan de leer van de kerk. Inquisitie! Hij is waarschijnlijk overleden terwijl hij aan het pauselijk hof in Avignon was om zijn zaak te verdedigen. Zijn veroordeling maakte hem voor de eeuwen daarna des te spraakmakender.
Al vòòr Eckhart maakten de grote theologen van zijn orden gebruik van de begrippentaal van christelijke en joods-arabische filosofen en theologen uit vroeger eeuwen die sinds kort ter beschikking waren gekomen. Eckhart was een durfal. Hij jongleert met de leer van de goddelijke drie-eenheid en met Bijbelteksten over de heilsgeschiedenis. Hij geeft er een mystieke draai aan. God ‘bestaat’ niet. God is een zijn dat ons zijn aan zich gelijk wil maken. Eckhart leert ‘de geboorte van God in de ziel’. Dat wil niet zeggen dat hij de historische geboorte van Jezus ontkent. Maar die is niet zijn thema. Net zomin als de verzoening door het plaatsvervangend lijden van Jezus of de heiligen. Alles draait om de terugkeer van de mens naar God en het opgeven van de eigen wil. ‘Waar God is is de ziel’, ‘waar de ziel is daar is God’. Gods geboorte is als het vuur dat het dorre hout doortrekt en helemaal vurig maakt. Om zover te komen moet er een tempelreiniging in ons plaatsvinden. Alle kooplui moeten weg die nog een bepaald eigenbelang koesteren. Dan kan het Woord met al zijn wijsheid en kracht ons helemaal vervullen.
Hij had zich dus teveel laten beïnvloeden door heidense filosofie. Bij de verspreiding van de leer van hun meester zouden latere volgelingen wat betreft de mystieke eenwording voorzichtig worden. Maar daar lag nu net het punt waarop de monnik-theoloog in gezelschap kwam van grote leermeesters uit andere religieuze en filosofische tradities. Juist als taal tekort schiet zit iemand vaak heel dicht bij het vuur.

(2016)

Isidorus van Sevilla – *plm. 560, Cartagena – † 636, Sevilla

isisdorus-van-sevillaGebed zuivert ons, lezen instrueert ons. Beide zijn goed als beide mogelijk zijn. Zo niet, dan is bidden beter dan lezen

Internet is prachtig. Wat een schitterende mogelijkheden van communicatie en informatie biedt het World Wide Web! Maar het is ook het domein van jihadisten en terroristen, vervaardigers en verspreiders van kinderporno, haatmailers en hackers, internetpesters en politieke prietpraatpropagandisten. Het is daarom een goede zaak dat het Vaticaan een maatregel heeft genomen. In 2005 heeft de paus een beschermheilige voor het internet benoemd.
Het geloof in beschermheiligen heeft wel iets. Zij kunnen helpen om heiligheid te zien en te betrachten in allerlei aspecten van het alledaagse leven, van zaaien en oogsten, vuur maken en sokken breien, seksualiteit en kinderen baren, schilderen en timmeren.
De man die de functie kreeg is geen kleine jongen. Isodorus was een Spaanse bisschop, afkomstig uit een voorname familie die verjaagd was en zich had gevestigd in Sevilla. Hetzelfde gezin bracht nog drie heiligen voort: Florentina, Fulgentius en Leander. De laatste was een veel oudere broer die de opvoeding van zijn kleine broertje erg hardhandig had aangepakt. Dat het toch goed afliep kwam omdat Isidorus leren erg fascinerend vond en tot vergeving van zijn broer in staat was. Het was de roerige tijd na de val van het West-Romeinse Rijk. Isidorus verbond de Gotische cultuur van de Visigoten, die Spanje sinds de grote volksverhuizing bezet hielden, met de cultuur van het Romeinse Rijk en de christelijke leer. Hij wist de Visigotische koning Reccared I van het ´ketterse´ arianisme te bekeren tot het katholicisme. Op het Vierde Concilie van Toledo in 633 stelde hij de oprichting van seminaries bij de Spaanse kathedralen verplicht. Grieks, Hebreeuws en de artes liberales (vrije kunsten, d.w.z. algemene vakken) maakte hij verplichte vakken, de studie van rechten en medicijnen moedigde hij ook aan.
En hij schreef boeken op het terrein van theologie, taal, geschiedenis en natuurkunde. Zijn encyclopedie in twintig delen vormde voor de eerstkomende eeuwen in christelijk West-Europa een belangrijke database van antieke kennis. Vanwege al die kennis maakte paus Johannes-Paulus II hem tot patroon van het internet. Heilig verklaard was hij al in 1599 en tot kerkleraar was hij in 1722 uitgeroepen. 4 april is zijn feestdag en zijn vaste attributen op afbeeldingen zijn inktpot, ganzenveer en boek. Maar een computer of toetsenbord mag ook.
Isidorus moedigt dus aan tot het uitwisselen van informatie en vermeerdering van kennis. Maar vooral ook tot het ontwikkelen van wijsheid. Sommige sites dus toch maar niet. En op sommige momenten echt helemaal uit die tablet of smartphone.

(2016)